Podróż studyjna do Niemiec dla przedstawicieli polskiej ochrony zdrowia, z naciskiem na technologie medyczne, farmację i diagnostykę

Niemcy dysponują jednym z najbardziej kompleksowych i strukturalnie zaawansowanych systemów opieki zdrowotnej w Europie. Zgodnie z danymi Federalnego Urzędu Statystycznego (Destatis, 2024), całkowite wydatki na opiekę zdrowotną systematycznie wzrastały w ciągu ostatniej dekady, rosnąc z około 287 miliardów EUR w 2010 roku do około 498 miliardów EUR w 2023 roku. Ten długoterminowy wzrost odzwierciedla strukturalne trendy demograficzne, w tym starzenie się społeczeństwa i rosnącą długość życia, a także postęp medyczny i wzrastającą intensywność leczenia. Niemiecki system opieki zdrowotnej łączy publiczne i prywatne systemy ubezpieczeniowe w ramach wysoko regulowanego, ale ekonomicznie dynamicznego systemu, co zapewnia zarówno stabilność, jak i stały popyt na produkty i usługi medyczne.

W porównaniu międzynarodowym, Niemcy plasują się w czołówce krajów OECD pod względem wydatków na opiekę zdrowotną na osobę (OECD Health Statistics, 2023). Kraj utrzymuje gęstą sieć szpitali, dobrze rozwinięty sektor opieki ambulatoryjnej oraz technologicznie zaawansowaną infrastrukturę diagnostyczną. Szpitale są szeroko wyposażone w nowoczesne systemy obrazowania, technologie automatyzacji laboratoriów oraz wyspecjalizowane centra leczenia. To zaawansowane środowisko opieki zdrowotnej stwarza ciągły popyt na wysokiej jakości urządzenia medyczne, leki, materiały eksploatacyjne oraz rozwiązania cyfrowe.

Silny rynek krajowy pełni rolę platformy referencyjnej dla innowacji. Producenci korzystają z wczesnych cykli feedbackowych, bliskiej współpracy z instytucjami klinicznymi oraz wymagającego środowiska regulacyjnego, które stawia na jakość i bezpieczeństwo. W efekcie produkty opracowane i testowane w Niemczech często spełniają międzynarodowe standardy konkurencyjności.

Dla międzynarodowych podmiotów zajmujących się zaopatrzeniem oraz uczestników delegacji, to środowisko rynkowe oferuje:

• Duży i stabilny krajowy rynek referencyjny z przewidywalnym popytem
• Ciągłe cykle innowacji napędzane zaawansowaną infrastrukturą kliniczną
• Wczesne wdrażanie nowych technologii medycznych i koncepcji leczenia
• Wysoki poziom zapewnienia jakości pod ścisłą kontrolą regulacyjną
• Zgodność regulacyjna w ramach Unii Europejskiej, ułatwiająca handel transgraniczny

Ta strukturalna podstawa zwiększa atrakcyjność Niemiec jako wiarygodnego celu zaopatrzeniowego w globalnym przemyśle opieki zdrowotnej.

Wielkość rynku i orientacja na eksport
Niemcy są jednym z wiodących producentów i eksporterów technologii medycznych na świecie. W 2023 roku sektor ten wygenerował przychody na poziomie około 38,4 miliarda EUR (BVMed, 2024), co potwierdza jego pozycję jako filar gospodarki przemysłowej w sektorze opieki zdrowotnej. Około 65 procent całkowitej produkcji jest eksportowane, co świadczy o silnej konkurencyjności międzynarodowej i globalnej integracji niemieckich producentów. Niemieckie urządzenia medyczne są dystrybuowane w Europie, Ameryce Północnej, Azji oraz w rozwijających się rynkach opieki zdrowotnej, gdzie kojarzone są z precyzją inżynieryjną i niezawodnością.

Branża składa się głównie z małych i średnich przedsiębiorstw. Zgodnie z danymi BVMed (2024), około 95 procent firm z sektora technologii medycznych w Niemczech zatrudnia mniej niż 250 osób. Taka struktura oparta na MŚP tworzy wysoko wyspecjalizowany i elastyczny krajobraz dostawców. Wiele firm koncentruje się na niszowych technologiach lub produkcji komponentów, co pozwala na bliską współpracę z klientami, dostosowywanie produktów do indywidualnych potrzeb oraz długoterminowe modele partnerstwa. Portfolio produktów Niemiec obejmuje szeroki zakres technologiczny, w tym narzędzia chirurgiczne, implanty ortopedyczne, urządzenia kardiologiczne, systemy obrazowania diagnostycznego, rozwiązania do endoskopii, sprzęt do chirurgii małoinwazyjnej oraz technologie cyfrowo zintegrowanych sal operacyjnych. Ciągłe doskonalenie produktów wspierane jest przez silną współpracę między producentami, instytutami badawczymi i szpitalami uniwersyteckimi.

Innowacja i standardy jakości
Technologia medyczna w Niemczech charakteryzuje się wysoką intensywnością badań i rozwoju. Wskaźnik wydatków na R&D wynosi około 9 procent całkowitego obrotu sektora (Ministerstwo Gospodarki i Działań Klimatycznych – BMWK, 2023), co znacznie przewyższa średnią wielu innych sektorów przemysłowych. Ta stała inwestycja w innowacje wzmacnia technologiczne przywództwo i skraca cykle rozwoju. Po wdrożeniu rozporządzenia UE dotyczącego wyrobów medycznych (MDR) w 2021 roku, producenci muszą spełniać kompleksowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa, śledzenia produktów i dokumentacji. Zgodnie z danymi BVMed (2024), niemieckie firmy utrzymują jedne z najbardziej zaawansowanych systemów zarządzania jakością w Europie.

Dla międzynarodowych nabywców przekłada się to na:

• Wysokie standardy bezpieczeństwa produktów i precyzji inżynieryjnej
• Transparentność i dobrze udokumentowaną zgodność z regulacjami
• Długoterminową stabilność regulacyjną w ramach unijnego systemu prawnego
• Zmniejszone ryzyko związane z wejściem na rynek i certyfikacją
• Rzetelne procesy produkcyjne i konsekwentne zapewnienie jakości

Pozycja na rynku i zdolności produkcyjne
Niemcy należą do największych rynków farmaceutycznych w Europie, pełniąc podwójną rolę – zarówno jako rynek krajowy o dużym wolumenie, jak i kluczowe centrum produkcji innowacyjnych leków. W 2023 roku całkowite przychody sektora farmaceutycznego wyniosły około 55,8 miliarda EUR (Stowarzyszenie Firm Farmaceutycznych Opierających się na Badaniach – vfa, 2024). Kraj ten jest siedzibą szerokiej mieszanki globalnych korporacji farmaceutycznych oraz wysoko wyspecjalizowanych średniej wielkości firm, co tworzy zróżnicowany i technologicznie zaawansowany krajobraz produkcji.

Niemiecki przemysł farmaceutyczny jest jednym z najbardziej intensywnie badawczo rozwijających się sektorów w gospodarce krajowej. Roczne wydatki na badania i rozwój przekraczają 9 miliardów EUR (vfa, 2024), a strategiczne obszary badań obejmują onkologię, immunoterapie, leki biologiczne, terapie genowe oraz technologie mRNA. Gęsta sieć instytucji badawczych, szpitali uniwersyteckich i klastrów biotechnologicznych w Niemczech wspiera szybkie przekładanie wyników badań laboratoryjnych na produkcję komercyjną.
 

Zakłady produkcyjne w Niemczech działają zgodnie z rygorystycznymi standardami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), co zapewnia wysokie poziomy bezpieczeństwa, śledzenia produktów oraz niezawodności procesów. Ta silna kultura regulacyjna podnosi międzynarodową reputację farmaceutycznych produktów wyprodukowanych w Niemczech.

Ramy regulacyjne i dostęp do rynku

Niemiecki rynek farmaceutyczny jest regulowany w ramach systemu AMNOG, który wymaga wczesnej oceny korzyści dla nowo wprowadzonych leków. Chociaż ten mechanizm ustala strukturalne negocjacje cenowe, Niemcy pozostają jednym z najważniejszych rynków startowych w Europie dla innowacyjnych leków (OECD, 2023). Firmy często wprowadzają nowe terapie na rynek niemiecki na wczesnym etapie, ze względu na rozmiar rynku i rozwiniętą infrastrukturę kliniczną.
Ministerstwo Gospodarki i Działań Klimatycznych (BMWK, 2023) podkreśla strategiczne znaczenie wzmacniania odpornych łańcuchów dostaw farmaceutycznych w Europie, szczególnie w odniesieniu do leków krytycznych oraz aktywnych substancji farmaceutycznych.

Dla międzynarodowych partnerów zajmujących się zaopatrzeniem i dystrybucją, Niemcy oferują:

• Wysokie standardy produkcji i GMP
• Zaawansowane zdolności biotechnologiczne i biofarmaceutyczne
• Uznanie regulacyjne na poziomie UE i harmonizację przepisów
• Silną ochronę własności intelektualnej
• Stabilne i przejrzyste procedury dostępu do rynku
• Rzetelną infrastrukturę produkcyjną w ramach jednolitego rynku europejskiego

Te strukturalne atuty czynią Niemcy strategicznie atrakcyjną bazą zaopatrzeniową dla produktów farmaceutycznych o wysokiej wartości.

Niemiecki rynek diagnostyki in-vitro (IVD) stanowi kluczowy segment przemysłowej gospodarki opieki zdrowotnej w kraju. W 2023 roku całkowita wielkość rynku wyniosła około 5,2 miliarda EUR (Niemieckie Stowarzyszenie Przemysłu Diagnostycznego – VDGH, 2024). Po nadzwyczajnym wzroście popytu w czasie pandemii COVID-19, rynek ustabilizował się na strukturalnie wyższym poziomie. Niemcy pozostają jednym z największych i najbardziej technologicznie zaawansowanych rynków diagnostycznych w Europie.

Siła niemieckiego sektora diagnostycznego jest ściśle związana z jego wysoko rozwiniętą infrastrukturą laboratoryjną. Zgodnie z danymi OECD Health Statistics (2023), Niemcy odnotowują powyżej średnie wskaźniki wykorzystania procedur diagnostycznych, w tym testów laboratoryjnych i technologii obrazowania. Ten stały popyt napędza ciągłe inwestycje w platformy automatyzacji, systemy analizy o wysokiej przepustowości oraz cyfrową integrację laboratoriów.

Innowacje technologiczne odgrywają kluczową rolę w rozwoju rynku. Bieżące trendy obejmują automatyzację procesów laboratoryjnych, integrację sztucznej inteligencji w interpretację diagnostyczną oraz postępy w testach molekularnych i genetycznych. Rozwiązania point-of-care zyskują również na znaczeniu, umożliwiając szybsze wyniki diagnostyczne bezpośrednio w miejscu leczenia. Bliska współpraca między producentami, instytucjami badawczymi a szpitalami uniwersyteckimi zapewnia ciągłą innowację oraz szybkie przekładanie wyników badań na produkty gotowe do wprowadzenia na rynek.

Dla międzynarodowych delegacji zajmujących się zaopatrzeniem, Niemcy oferują dostęp do zaawansowanych technologii diagnostycznych, zgodnych z przepisami UE, opracowanych zgodnie z rygorystycznymi standardami regulacyjnymi i jakościowymi. Kluczowe możliwości zaopatrzenia obejmują:

• Wysokiej precyzji sprzęt laboratoryjny i platformy analityczne
• Zautomatyzowane systemy laboratoryjne i robocze
• Reagenty i materiały eksploatacyjne
• Sprzęt do testów molekularnych i specjalistycznych testów diagnostycznych
• Oprogramowanie do diagnostyki i analizy danych oparte na sztucznej inteligencji
• Partnerstwa w zakresie badań i rozwoju produktów

Niemcy przechodzą kompleksową cyfrową transformację swojego systemu opieki zdrowotnej. Głównym motorem tego procesu jest Fundusz Przyszłości Szpitali (Krankenhauszukunftsfonds), w ramach którego przyznano około 4,3 miliarda EUR na modernizację infrastruktury IT szpitali (Federalne Ministerstwo Zdrowia – BMG, 2024). Program wspiera inwestycje w cyfrowe portale pacjentów, elektroniczne systemy dokumentacji, bezpieczne platformy wymiany danych oraz aktualizacje w zakresie cyberbezpieczeństwa. Celem jest zwiększenie efektywności, poprawa jakości leczenia oraz poprawa interoperacyjności danych pomiędzy świadczeniodawcami opieki zdrowotnej.

Niemieckie szpitale i instytucje opieki zdrowotnej aktywnie modernizują przestarzałe systemy i integrują interoperacyjne platformy cyfrowe. Ten proces modernizacji generuje stały popyt na zaawansowane architektury oprogramowania, rozwiązania chmurowe i bezpieczne technologie komunikacyjne. Ze względu na surowe krajowe i europejskie przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, cyfrowe systemy muszą spełniać wysokie standardy bezpieczeństwa i prywatności, szczególnie w ramach ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych UE (RODO). Wymogi te podnoszą próg technologiczny, ale jednocześnie wzmacniają zaufanie do niemieckich rozwiązań cyfrowych w zakresie zdrowia.

Aplikacje cyfrowe w opiece zdrowotnej i ekosystem innowacji
Niemcy są również europejskim liderem w zakresie refundacji aplikacji cyfrowych w opiece zdrowotnej. Zgodnie z ustawą o cyfrowych usługach zdrowotnych, cyfrowe aplikacje terapeutyczne (DiGA) mogą być przepisywane przez lekarzy i refundowane przez publiczne ubezpieczenie zdrowotne. Na rok 2024 oficjalnie zarejestrowanych jest ponad 50 cyfrowych aplikacji zdrowotnych (BMG, 2024). Ta uporządkowana ścieżka refundacji zapewnia przejrzystość rynku i wspiera firmy napędzane innowacjami w skalowaniu produktów cyfrowych.

Niemiecki ekosystem HealthTech charakteryzuje się bliską współpracą między startupami, ugruntowanymi dostawcami IT, ubezpieczycielami a instytucjami medycznymi. Sztuczna inteligencja, analiza danych i telemedycyna należą do najszybciej rozwijających się segmentów. Ramy regulacyjne zapewniają, że rozwiązania cyfrowe spełniają wysokie standardy kliniczne, techniczne i bezpieczeństwa.

Dla międzynarodowych delegacji, kluczowe możliwości zaopatrzenia i współpracy obejmują:

• Systemy IT w opiece zdrowotnej i platformy informacji szpitalnych
• Rozwiązania zapewniające interoperacyjność i bezpieczną wymianę danych
• Cyfrowe terapie i aplikacje zdrowotne mobilne
• Narzędzia wsparcia decyzji klinicznych oparte na sztucznej inteligencji
• Rozwiązania z zakresu cyberbezpieczeństwa dostosowane do środowisk opieki zdrowotnej
• Strategiczne partnerstwa technologiczne i projekty współtworzenia produktów 

W ramach podróży studyjnej uczestnicy odwiedzą kluczowe ośrodki akademickie i klastry innowacji w Niemczech, reprezentujące różne segmenty ekosystemu ochrony zdrowia – od kształcenia medycznego po biotechnologię i transfer technologii. Każda z wizyt zapewni praktyczny wgląd w modele współpracy nauki z przemysłem oraz rozwiązania wspierające rozwój nowoczesnej, innowacyjnej opieki zdrowotnej.

Uniwersytet Medyczny Łużyce – Carl Thiem (MUL-CT) to nowo powstała publiczna uczelnia medyczna w niemieckim landzie Brandenburgia. Zlokalizowany w Cottbus, uniwersytet jest ściśle związany z Kliniką Carl Thiem, jednym z największych szpitali w regionie. MUL-CT został założony w ramach strategii rozwoju strukturalnego mającej na celu wzmocnienie opieki zdrowotnej, badań medycznych i innowacji w regionie Łużyc. 
 

Uniwersytet koncentruje się na nowoczesnym, praktycznym kształceniu medycznym połączonym z badaniami w takich obszarach, jak medycyna cyfrowa, badania systemów opieki zdrowotnej, telemedycyna i interdyscyplinarne nauki kliniczne. Szczególny nacisk kładziony jest na bezpośrednie przekładanie wyników badań na praktykę kliniczną, wspierane przez silną integrację uczelni z lokalnymi dostawcami usług medycznych. Jako część szerszego niemieckiego ekosystemu opieki zdrowotnej i innowacji, MUL-CT przyczynia się do wzmacniania infrastruktury medycznej w regionach przechodzących transformację strukturalną.

Dla międzynarodowych delegacji i multiplikatorów w dziedzinie opieki zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny Łużyce oferuje wgląd w strategie rozwoju opieki zdrowotnej w Niemczech, modele integracji uczelni i szpitali oraz innowacyjne koncepcje edukacji medycznej napędzanej innowacjami. Instytucja stanowi przykład, jak ekspansja akademicka wspiera zarówno świadczenie usług zdrowotnych, jak i współpracę przemysłową w rozwijających się klastrach medycznych.
 

Dla politycznych decydentów, przedstawicieli sektora publicznego i instytucjonalnych multiplikatorów, MUL-CT stanowi istotny model odniesienia dla regionalnej transformacji opieki zdrowotnej. Uniwersytet pokazuje, jak celowe inwestycje publiczne w edukację medyczną i badania mogą wzmocnić regionalne zdolności opieki zdrowotnej, sprzyjać innowacjom i wspierać restrukturyzację gospodarczą. Delegacje zainteresowane rozwojem systemu opieki zdrowotnej, integracją publicznych szpitali czy strategiami polityki strukturalnej mogą zdobyć cenne informacje na temat modeli zarządzania, mechanizmów finansowania i koordynacji między władzami państwowymi, instytucjami akademickimi i dostawcami usług medycznych.

Techniczny Uniwersytet Nauk Stosowanych w Wildau (TH Wildau) odgrywa istotną rolę w kontekście niemieckiego przemysłu opieki zdrowotnej, szczególnie w obszarze badań stosowanych, transferu technologii i międzynarodowej współpracy. Zlokalizowany w landzie Brandenburgia, w pobliżu Berlina, uniwersytet pełni rolę pomostu między badaniami akademickimi a zastosowaniami przemysłowymi. Jego obszary naukowe obejmują inżynierię, technologie cyfrowe, bioscience, logistykę oraz zarządzanie – dziedziny bezpośrednio powiązane z sektorem opieki zdrowotnej, technologii medycznej i nauk o życiu. TH Wildau aktywnie angażuje się w badania z zakresu inżynierii biosystemów, rozwoju urządzeń medycznych, aplikacji zdrowia cyfrowego, zarządzania danymi zdrowotnymi oraz optymalizacji procesów w regulowanych branżach. Dzięki strukturalnej współpracy z regionalnymi MŚP, firmami technologicznymi, szpitalami i instytutami badawczymi, uniwersytet wspiera projekty napędzane innowacjami i ułatwia praktyczną realizację nowych rozwiązań. Silny nacisk na nauki stosowane zapewnia szybkie przekształcanie wyników badań w technologie gotowe do wprowadzenia na rynek.

Dla międzynarodowych delegacji i multiplikatorów odwiedzających Niemcy, TH Wildau oferuje cenne informacje na temat niemieckiego ekosystemu innowacji, infrastruktury badań stosowanych oraz modeli współpracy między uczelniami a przemysłem w sektorze opieki zdrowotnej. Dla nabywców i specjalistów ds. zamówień publicznych z Polski, TH Wildau może stanowić cenne wejście do regionalnych sieci opieki zdrowotnej i ekosystemów MŚP w Brandenburgii oraz obszarze metropolitalnym Berlina. Silne powiązania uniwersytetu z firmami nastawionymi na technologie tworzą możliwości identyfikacji innowacyjnych dostawców, badania współpracy pilotażowej i uzyskania wczesnego dostępu do rozwoju badań stosowanych, które mogą później przełożyć się na gotowe do wprowadzenia na rynek produkty opieki zdrowotnej.

Science Park Potsdam-Golm, związany z Uniwersytetem Poczdamskim, stanowi jedno z najważniejszych centrów biotechnologicznych w regionie Berlin-Brandenburgia. Kampus Golm koncentruje wiedzę z zakresu biologii molekularnej, biochemii, biologii strukturalnej, bioinformatyki oraz biologii systemów. Jego profil badawczy jest mocno ukierunkowany na podstawowe i translacyjne bioscience, stanowiąc fundament dla innowacji napędzanych biotechnologią.
 

W ramach Science Parku, Uniwersytet Poczdamski ściśle współpracuje z wiodącymi instytutami badawczymi spoza uczelni, w tym z Instytutem Maxa Plancka Fizjologii Roślin Molekularnych oraz Instytutem Maxa Plancka Koloidów i Interfejsów, które są uznawane za liderów badań w zakresie procesów molekularnych, biomateriałów i systemów biologicznych na świecie. Ta bliskość umożliwia płynne połączenie badań podstawowych z rozwojem biotechnologii ukierunkowanej na zastosowania.
Centrum Innowacji Golm (GO:IN) dodatkowo wzmacnia ekosystem biotechnologiczny wspierając spin-offy oraz startupy w dziedzinie nauk o życiu. Klaster korzysta z integracji w szerszy region biotechnologiczny Berlin-Brandenburgia, jeden z wiodących obszarów nauk o życiu w Niemczech, który obejmuje liczne firmy biotechnologiczne, sieci venture capital oraz platformy transferu technologii.

Dla międzynarodowych delegacji i nabywców zainteresowanych biotechnologią, klaster Poczdam-Golm oferuje wgląd w niemiecki napędzany badaniami łańcuch wartości. Odwiedzający mają dostęp do innowacji na wczesnym etapie, potencjalnych możliwości licencjonowania, wspólnych projektów badawczych oraz rozwijających się firm biotechnologicznych z technologiami gotowymi do skalowania.
 

Dla politycznych decydentów i multiplikatorów, klaster stanowi model odniesienia dla rozwoju biotechnologii na poziomie regionalnym. Pokazuje, jak świat akademicki, instytuty badawcze finansowane ze środków publicznych oraz strukturalne wsparcie dla startupów mogą stworzyć trwały ekosystem biotechnologiczny, który wzmacnia zarówno konkurencyjność naukową, jak i wzrost gospodarczy.

Science and Technology Park Berlin Adlershof jest jednym z wiodących klastrów innowacji w Niemczech i odgrywa istotną rolę w gospodarce biotechnologicznej i zdrowotnej regionu Berlin-Brandenburgia. Zlokalizowany w południowo-wschodniej części Berlina, Adlershof łączy instytucje badawcze, firmy nastawione na technologie, startupy oraz placówki uniwersyteckie w jednym, silnie zintegrowanym środowisku kampusu. Klaster jest ściśle związany z Uniwersytetem Humboldta w Berlinie, którego kampus nauk przyrodniczych znajduje się bezpośrednio w obrębie parku naukowego.

W obszarze biotechnologii i technologii związanych ze zdrowiem, Berlin Adlershof gości liczne firmy działające w zakresie diagnostyki molekularnej, analityki biomedycznej, urządzeń medycznych, fotoniki medycznej oraz zaawansowanych materiałów dla nauk o życiu. Ekosystem innowacji korzysta z obecności instytutów badawczych spoza uczelni, centrów transferu technologii oraz inkubatorów startupów. Taka struktura wspiera komercjalizację wyników badań oraz szybkie skalowanie przedsiębiorstw napędzanych technologią.

Segment nauk o życiu w Adlershof jest częścią szerszej gospodarki zdrowia Berlin-Brandenburgia, jednego z najsilniejszych regionów biotechnologicznych w Niemczech. Klaster łączy dokonania akademickie z zastosowanymi badaniami przemysłowymi, ułatwiając współpracę między laboratoriami, producentami i inwestorami. Silne skoncentrowanie się na transferze technologii i komercjalizacji sprawia, że jest to szczególnie atrakcyjne miejsce dla międzynarodowych interesariuszy.

Dla politycznych multiplikatorów i decydentów instytucjonalnych, Adlershof stanowi model referencyjny dla polityki innowacyjnej opartej na klastrach oraz rozwoju gospodarczego regionów w sektorze zdrowia i biotechnologii.

Przedstawiciele polskiego sektora ochrony zdrowia, specjaliści ds. zakupów i multiplikatorzy, szczególnie z obszaru technologii medycznych, przemysłu farmaceutycznego i diagnostyki (nowoczesna medycyna techniczna, urządzenia diagnostyczne, farmaceutyki, cyfrowe rozwiązania zdrowotne, wyposażenie dla placówek opiekuńczych i rehabilitacyjnych).

Korzyści z udziału dla przedstawicieli polskich firm:
• Nawiązanie kontaktów z niemieckimi przedstawicielami branży oraz możliwość indywidualnych rozmów wstępnych.
• Prezentacja produktów, rozwiązań i wiedzy fachowej w ramach kilku wydarzeń networkingowych (obszar Berlina i Brandenburgii).
• Ekskluzywne informacje o rynku: możliwość uzyskania wskazówek dotyczących niemieckiego rynku zdrowia, w tym informacje na temat możliwości wejścia na ten rynek lub pozyskania produktów.

Udział w programie dla polskich uczestników jest bezpłatny (łącznie z wejściem na OWF, którego regularna cena wynosi 1.595 EUR). Uczestnicy pokrywają tylko koszt dojazdu do Frankfurtu i powrotu z Berlina, noclegu (ok. 3 x 100 EUR) oraz wyżywienia poza przewidzianym w programie.