AHK Polska: Podczas konferencji „IV Polsko-Niemieckie Rozmowy Przedsiębiorców w Nadrenii Północnej-Westfalii” jednym z kluczowych tematów będzie bezpieczeństwo i obronność. Jaką rolę odgrywa dziś ten sektor w kontekście rozwoju gospodarczego w Polsce i w Niemczech?
Robert Czajkowski: W obu krajach sektor bezpieczeństwa i obronności odgrywa istotną rolę w rozwoju gospodarczym, jednak jego znaczenie i funkcja są różnie akcentowane. W Polsce jest on obecnie jednym z kluczowych motorów modernizacji przemysłowej, transferu technologii oraz rozwoju nowych kompetencji. Wydatki na obronność sięgają już około 4–5% PKB, co plasuje Polskę w czołówce państw NATO. Dynamiczny, sięgający nawet 30% rocznie wzrost przemysłu zbrojeniowego przyciąga zagraniczne technologie i partnerów kapitałowych, wzmacnia wartość dodaną, zatrudnienie i innowacyjność, a także podnosi rangę całych ekosystemów przemysłowych, takich jak produkcja pojazdów, elektronika, amunicja czy logistyka.
W Niemczech sektor obronny ma inną charakterystykę. Tradycyjnie wydatki wojskowe były niższe, jednak w wyniku tzw. „Zeitenwende” sytuacja ulega zmianie – w 2026 roku budżet obronny ma przekroczyć 2% PKB i osiągnąć rekordowy poziom około 108 mld euro. Bezpośrednia produkcja zbrojeniowa stanowiła historycznie jedynie około 0,25% PKB, lecz ma bardzo duże znaczenie technologiczne, szczególnie w obszarach lotnictwa i kosmonautyki, sensorów oraz systemów IT. Sektor ten zatrudnia około 100 tysięcy wysoko wykwalifikowanych pracowników i oddziałuje na szerokie łańcuchy dostaw. W Niemczech obronność pełni więc rolę wyspecjalizowanego, innowacyjnego motoru przemysłowego, bez dominującego znaczenia makroekonomicznego, ale o wysokiej jakościowej wartości dla gospodarki.
AHK Polska: Gdzie widzi Pan największy potencjał współpracy polsko-niemieckiej w sektorze obronnym i jakie wyzwania stoją dziś przed taką współpracą?
RC: Największy potencjał współpracy leży w pogłębionych projektach przemysłowych, silnie osadzonych w strukturach europejskich i powiązanych z inicjatywami Unii Europejskiej oraz NATO. Dotyczy to przede wszystkim systemów lądowych i pojazdów wsparcia, gdzie niemieckie technologie mogą być łączone ze skalowaniem i produkcją w Polsce, ale coraz częściej również w odwrotnym kierunku. Istotnym obszarem jest także obrona powietrzna i zabezpieczenie przestrzeni powietrznej. Udział Polski w inicjatywie ESSI, rozmieszczenie systemów Patriot oraz wspólne podejścia do Air Policing tworzą przestrzeń do skoordynowanych zakupów, integracji systemów takich jak IRIS-T i Patriot, a także do budowy wspólnych klastrów szkoleniowych i serwisowych.
Duże możliwości istnieją również w obszarze mobilności wojskowej i logistyki, zwłaszcza w kontekście korytarza Niderlandy–Niemcy–Polska oraz rozbudowy infrastruktury kolejowej i rurociągowej. Uzupełnieniem są obszary takie jak drony i systemy przeciwdronowe, cyberbezpieczeństwo oraz ochrona infrastruktury krytycznej, w tym na wschodniej flance NATO i w regionie bałtyckim, gdzie naturalnie pojawiają się warunki do wspólnych projektów badawczo-rozwojowych i konsorcjów przemysłowych.
Wyzwania pozostają jednak znaczące. Należą do nich uwarunkowania polityczne, historyczne obciążenia oraz różnice w kulturach strategicznych, takie jak silniejsza orientacja Polski na współpracę z USA i większe zakotwiczenie Niemiec w strukturach UE. Problemem bywa także myślenie silosowe w zakresie wartości dodanej, miejsc pracy i suwerenności technologicznej, które bez jasnego podziału ról może prowadzić do konkurencji zamiast współpracy. Dodatkowe bariery tworzą złożone regulacje, różnice w zasadach zamówień publicznych, kontrolach eksportowych oraz brak interoperacyjności i standaryzacji wynikający z równoległego wykorzystywania systemów amerykańskich, koreańskich i europejskich.
AHK Polska: Polska zwiększa wydatki publiczne na obronność, natomiast w Niemczech sektor ten w większym stopniu opiera się na kapitale prywatnym. Jakie formy kooperacji polsko-niemieckiej mogłyby pomóc w przyciągnięciu prywatnych inwestycji do polskiego sektora obronnego?
RC: Współpraca z partnerami niemieckimi może znacząco zwiększyć atrakcyjność polskiego sektora obronnego dla prywatnych inwestorów zagranicznych. Przede wszystkim pozwala ona ograniczyć ryzyko inwestycyjne, zapewnić dostęp do zaawansowanych technologii i rynków oraz oprzeć projekty na stabilnych strumieniach zamówień i finansowaniu unijnym. Istotną rolę odgrywają tu strategiczne alianse i produkcja licencyjna, w ramach których niemieckie firmy dzielą się know-how i umożliwiają lokalny montaż oraz produkcję w Polsce. Dla inwestorów oznacza to możliwość skalowania działalności przy mniejszym ryzyku, kompatybilność z rynkiem UE oraz potencjał eksportowy.
Równie ważne są wspólne łańcuchy dostaw i projekty badawczo-rozwojowe, w tym inicjatywy takie jak polsko-niemieckie projekty SAFE, finansowane z kredytów unijnych. Obniżają one bariery wejścia dla kapitału prywatnego poprzez wspólne R&D oraz wymóg wysokiego udziału komponentów pochodzących z UE. Całość uzupełniają liczne instrumenty finansowe i regulacyjne, takie jak fundusze UE, preferencyjne kredyty, polskie mechanizmy współfinansowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz platformy wsparcia eksportu, wzmacniane przez niemieckie gwarancje kredytów eksportowych.
AHK Polska: Czego oczekuje Pan po tegorocznych Polsko-Niemieckich Rozmowach Przedsiębiorców w Nadrenii Północnej-Westfalii – zwłaszcza w kontekście budowania długofalowych relacji biznesowych między firmami z obu krajów?
RC: Doświadczenia z poprzednich edycji pokazują, że dzięki jasnemu ukierunkowaniu branżowemu i ukierunkowanemu networkingowi 60–70% uczestników generowało konkretne leady, z których powstawały nowe partnerstwa, trwałe relacje dostawcze, możliwości wejścia na rynki oraz transfer know-how.
Dodatkowo liczne oferty towarzyszące, takie jak briefingi prawne czy sesje dedykowane firmom z Polski, pozwalają wyjaśnić kwestie podatkowe, finansowe i kontraktowe specyficzne dla rynku niemieckiego, co buduje zaufanie, trwałość współpracy i przynosi bezpośrednią wartość dodaną.
Czwarta edycja wydarzenia oraz wysoka frekwencja pokazują, że zainteresowanie tą formułą i współpracą polsko-niemiecką jest duże i może ona stać się istotnym motorem rozwoju gospodarczego w Europie.
Wszystkich zainteresowanych tematem obronności w ramach polsko-niemieckiej współpracy gospodarczej zapraszamy do udziału w wydarzeniu „Polsko-Niemieckie Rozmowy Przedsiębiorców w Nadrenii Północnej-Westfalii” 19.02.2026 w Essen. Więcej informacji i zapisy tutaj.
