Komisja Europejska zatwierdziła 26 stycznia br. polski plan wydatkowania środków na obronność w ramach programu SAFE. W ramach polskiego planu zgłoszono 139 projektów obronnych o łącznej wartości 43,7 mld euro.
W ramach programu SAFE na wsparcie potencjału wojskowego Europy przewidziano łącznie 150 mld euro. Środki te, w postaci nisko oprocentowanych pożyczek, będą przeznaczone na zakupy sprzętu wojskowego, który w przeważającej części produkowany będzie w Europie. Polska otrzyma w ramach programu niemal 44 mld euro, tym samym będzie największym beneficjentem programu SAFE. Łącznie udział w programie SAFE zadeklarowało 19 państw europejskich.
Środki z programu SAFE przeznaczone dla Polski znajdą się na specjalnym funduszu w BGK. Decyzje o ich wydatkowaniu podejmować będą szefowie resortów w ramach zatwierdzonych przez Komisję Europejską projektów.
Polski program narodowy przedstawiony w ramach programu SAFE obejmował 139 projektów, przygotowanych głównie przez MON. Wsparciem objęte mają zostać jednak również projekty realizowane przez MSWiA, w tym na wsparcie Straży Granicznej czy Policji, a także działania w zakresie infrastruktury czy cyberbezpieczeństwa.
Zgodnie z deklaracjami rządu 89 proc. środków z programu SAFE trafi do krajowych firm zbrojeniowych, co oznacza nowe inwestycje, tworzenie nowych miejsc pracy i rozwój innowacyjności. Ministerstwo Obrony Narodowej informuje ponadto, że około 20 zadań będzie prowadzonych w ramach zakupów z innymi krajami. W okresie obowiązywania programu, czyli do 2030 roku, europejski przemysł zbrojeniowy powinien znacząco zwiększyć swój potencjał dzięki realizowanym inwestycjom.
Polskie projekty w zakresie obronności koncentrują się na kwestiach bezpieczeństwa Bałtyku oraz na obszarach takich, jak: sztuczna inteligencja, kryptologia, cyberprzestrzeń, ochrona infrastruktury krytycznej oraz inwestycje w polski przemysł zbrojeniowy. Ponadto polski plan zakłada zapewnienie możliwości tankowania samolotów wojskowych w powietrzu dzięki zakupowi kilku powietrznych tankowców A330 MRTT, produkowanych przez europejski koncern Airbus. Znaczne środki przeznaczone zostaną na stworzenie systemu obrony antydronowej – mowa jest o kilku do kilkunastu miliardów złotych przeznaczonych na ten cel.
Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen podkreśliła, że 2025 rok był historyczny dla europejskiej obronności, bo w ciągu jednego roku przeznaczono na nią więcej środków niż w poprzednich dziesięciu. Program SAFE jako europejska inicjatywa na rzecz wspólnych zamówień powołany został niecały rok temu.
Po zatwierdzeniu planów krajowych przez KE ostateczną decyzję o ich przyjęciu podejmą państwa członkowskie w Radzie UE, na co mają cztery tygodnie, a następnie sfinalizowane zostaną umowy w sprawie pożyczek.
Według komisarza ds. budżetu Piotra Serafina, umowa pożyczkowa Polski w ramach programu SAFE może zostać podpisana w połowie marca, co umożliwi wypłacenie zaliczki wysokości 6,5 mld euro.
Tematyka związana z obronnością i możliwościami bilateralnej współpracy w tej dziedzinie jest stale obecna wśród wydarzeń organizowanych przez AHK Polska. Będzie również jednym z wiodących tematów podczas IV Polsko-Niemieckich Rozmów Przedsiębiorców w Nadrenii Północnej-Westfalii, które odbędą się 19 lutego br. W Essen. Oprócz dyskusji z przedsiębiorcami z obu krajów na temat bilateralnych możliwości biznesowych, będzie można nawiązać nowe kontakty i wziąć udział w Speed Business Mixerze z niemieckimi firmami. Bliższe informacje znajdują się w sekcji Wydarzenia na stronie ahk.pl.
